Home

virus-infected-cells-213708_1280De ziekte van Crohn

Veel mensen hebben er wel over gehoord, de ziekte van Crohn. Maar wat is het nu eigenlijk? Wanneer er over de ziekte van Crohn wordt gesproken, dan is er sprake van een chronische ontsteking van de dikke en/of de dunne darm. Bij mensen tussen de 15 en de 30 jaar is de kans het grootste dat de ziekte zich gaat ontwikkelen. In het begin is de ziekte vaak mild en heeft iemand nauwelijks klachten. Maar er zijn ook perioden waarin er ontstekingen zijn en dan kan een ziekenhuisopname noodzakelijk worden. Het kan op en af gaan met mensen die de ziekte van Crohn hebben. Daarom is een goede behandeling noodzakelijk, dit kan uit medicatie bestaan (meestal wel omdat het chronisch is). Maar er kan ook gekeken worden naar een operatie wanneer het niet goed gaat. Dat is afhankelijk van waar de ontsteking zit en hoeveel klachten iemand heeft. De een kan er veel last van hebben, de ander nauwelijks. Het is echt per persoon anders hoe dat de ziekte van Crohn zich ontwikkelt.

De oorzaak van de ziekte van Crohn

Het is niet altijd eenvoudig vast te stellen dat iemand de ziekte van Crohn heeft. De klachten die bij de ziekte horen zijn diarree, bloed bij de ontlasting, ontstekingen, vermagering en fistels (dit zijn gangetjes van de huid naar de darm). Het kan ook zijn dat iemand last heeft van de ogen en gewrichten en dat dit de oorzaak is van de ziekte van Crohn, maar dat moet altijd goed onderzocht worden en is niet eenvoudig vast te stellen.

Wat kan er gedaan worden aan de ziekte van Crohn?

Wanneer iemand de diagnose van de ziekte van Crohn krijgt, wil iemand meteen weten wat er aan gedaan kan worden om hier vanaf te komen. Er moet dan bij vermeld worden dat het chronisch is. Er wordt daarom vaak medicatie ingezet om ontstekingen te behandelen, maar soms is een operatie echt noodzakelijk. Er zijn wel een paar dingen die iemand met de ziekte van Crohn zelf kan doen om de klachten te verminderen. Om te beginnen is stoppen met roken van groot belang. Uit onderzoek is naar voren gekomen dat dit de aanvallen van de ziekte vermindert. Daarnaast moeten mensen met de ziekte van Crohn ook ontspannen. Als iemand veel last heeft van stress dan zou ook dat de aanvallen kunnen verergeren. Ook moet je voldoende drinken en gezond eten (dat klinkt vaak vanzelfsprekend), maar voor veel mensen is bijvoorbeeld veel drinken lastig. Als je de ziekte van Crohn hebt is het goed om toch iedere dag minimaal twee liter te drinken, liever meer.

Vaststellen ziekte van Crohn

Als iemand klachten heeft zoals diarree, bloed bij de ontlasting en vermagering, dan wordt er niet meteen gedacht aan de ziekte van Crohn. Het kan zijn dat er eerst wordt gedacht aan griep. Wanneer het aan blijft houden is het aan te raden toch naar de arts te gaan. In de tussentijd dien je je klachten goed in de gaten te houden en kun je opschrijven waar je wanneer last van hebt. Deze gegevens kunnen de arts duidelijkheid geven. Er wordt nooit meteen de diagnose van de ziekte van Crohn gegeven. Er wordt eerst gekeken wat het allemaal kan zijn en dan worden er ziekten uitgesloten. Soms kan het een lange weg zijn om vast te stellen dat het de ziekte van Crohn is. Het is dan ook lastig vast te stellen en ook de oorzaak is niet altijd duidelijk. Er zijn wel wat symptomen bekend, maar deze kunnen ook bij een ander ziektebeeld horen.

De ziekte van Crohn komt in Nederland en België steeds vaker voor. Ze is niet besmettelijk en treft voornamelijk jongvolwassenen tussen 15 en 40 jaar, dit sluit echter niet uit dat de ziekte ook op vroegere of latere leeftijd kan verschijnen. Helaas is ze thans nog steeds ongeneeslijk.

De ziekte van Crohn is een chronische ontstekingsziekte. Ze kan een permanente ontsteking veroorzaken in alle delen van het spijsverteringskanaal. Ze kan zowel de mond, door middel van aften, als de anus aantasten. De meest getroffen zones zijn echter de dikke en de dunne darm.

 


Oorzaken
De oorzaken van de ziekte van Crohn zijn vooralsnog niet bekend, wel zijn er reeds factoren ontdekt die het risico verhogen.
In eerste instantie lijkt het er sterk op dat genetische factoren een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van de ziekte van Crohn.
Verder is ook de rol van bacteriën in het spijsverteringskanaal belangrijk. Men heeft ontdekt dat bij Crohnpatiënten de beschermende bacteriën in mindere mate aanwezig zijn in het spijsverteringskanaal.
Tenslotte hebben rokers tweemaal meer kans op de ziekte als niet-rokers. Ook de kans op opstoten wordt door roken verhoogd en reageren rokers in het algemeen minder goed op de behandeling dan niet-rokers.

Symptomen

Hoewel de oorzaak van de ziekte onbekend is, weet men wel hoe de ziekte in zijn werk gaat. Het immuunsysteem heeft er veel mee te maken. Witte bloedcelen infiltreren in de darmwand en veroorzaken er een chronische ontsteking. Deze witte bloedcellen produceren dan in de darmwand giftige producten die uiteindelijk leiden tot darmwonden. Wanneer dit gebeurt, ervaart de patiënt de symptomen van Crohn.

De meest voorkomende symptomen zijn diarree (minstens 5x per dag vloeibare of zachte stoelgang), buikpijn, krampen, gewichtsverlies, koorts, verminderde eetlust en vermoeidheid. Deze symptomen lijken op het eerste zicht erg banaal, maar mogen niet worden verward met de symptomen van een ‘gewone buikgriep’. Zoals eerder vermeld gaat het hier over een chronische ziekte die gepaard gaat met permanente ontstekingen van alle mogelijke delen van het spijsverteringskanaal.

Het verloop van de ziekte van Crohn gebeurt in opstoten die afwisselen met perioden waarin de symptomen veeleer op de achtergrond blijven. Ze kan zich voordoen in zowel lichte, matige als ernstige vormen. Het verloop van de symptomen en de intensiteit ervan variëren namelijk sterk van persoon tot persoon. De periode tussen 2 aanvallen kan enkele weken bedragen, maar de klachtenvrij periode kan evenzeer enkele jaren duren.

Aangezien de ziekte dermate verschilt van persoon tot persoon is een juiste behandeling en goede follow-up essentieel om de impact op het persoonlijke leven zoveel mogelijk te beperken. Vandaar dat het betrouwbaar kunnen inschatten van het ziekteverloop één van de grote uitdagingen is van het huidig onderzoek.

Complicaties
Toxisch megacolon is een bijzonder ernstige complicatie. Patiënten met een toxisch megacolon moeten meteen worden opgenomen in het ziekenhuis. Een megacolon betekent letterlijk een verwijde darm. De complicatie heeft ernstige symptomen tot gevolg. Naast diarree met bloedverlies, hevige buikpijn en darmrommelingen zijn er symptomen van een bloedvergiftiging mogelijk: hoge koorts, een versnelde hartslag en soms een plotse en grote bloeddrukval. Ook kan een buikvliesontsteking optreden. Gelukkig komt een toxisch megacolon maar zelden voor en ontstaat vooral bij patiënten met een ernstige “pancolitis” (ontsteking van de volledige dikke darm).

 

Als gevolg van darmontstekingen of na vroegere operaties, kan zich littekenweefsel vormen in de buikholte. Daardoor kunnen darmen aan elkaar plakken en wordt de dunne darm minder mobiel. Gevolg is dat er een gedeeltelijke (subobstructie) of volledige belemmering (obstructie) van de voedselpassage kan optreden. Patiënten krijgen hevige pijn (meestal krampen), darmrommelingen en moeten soms braken. Een hospitalisatie is vaak noodzakelijk. De (sub)obstructie kan soms vanzelf verdwijnen. Zo niet, dringt een operatie zich op. Obstructies kunnen ook ontstaan door sténoses.

 

Abcessen komen vaak voor bij de ziekte van Crohn. De abcessen kunnen bij de aars ontstaan (anorectaal abces) of in de buikholte rond de darmwand. Een abces is eigenlijk een hoeveelheid ingesloten etter en wordt in de eerste plaats behandeld met antibiotica. Indien nodig wordt er een drainage uitgevoerd om de etter af te voeren.
Rond de aars kunnen zich ook fissuren of kloven voordoen. Dat zijn scheurtjes in het slijmvlies van de aars. De scheurtjes kunnen erg pijnlijk zijn en soms veroorzaken ze bloedingen. De behandeling van fissuren bestaat uit zitbaden en crèmes. Die ontspannen de sluitspier zodat de scheurtjes kunnen genezen.

Behandeling & Medicatie

Er bestaan tal van behandelingen om deze aandoening zoveel mogelijk te stabiliseren. De arts zal steeds na de diagnose besluiten welke oplossing het beste is voor de patiënt. Dit zijn enkele mogelijkheden:
– Cortisone om ontsteking te stoppen
– Langetermijntherapie met afweeronderdrukkende medicatie om nieuwe opstoten te voorkomen
– Anti-tnf-alfa. Een biologische therapie met antistoffen tegen tnf-alfa, een eiwit dat bij de ziekte van Crohn in te hoge hoeveelheden wordt geproduceerd
– Chirurgisch verwijderen van een stuk darm bij complicaties.

Het soort medicijnen dat de patiënt krijgt, is afhankelijk van de ernst van de klachten en het gedeelte van de darm dat ontstoken is. Het doel van de behandeling is vooral het verbeteren van kwaliteit van leven, het voorkomen van complicaties en uitgebreide darmoperaties. Er zijn verschillende groepen medicijnen voor de behandeling van IBD. Het gaat dan om ontstekingsremmers, als mesalazinepreparaten en corticosteroïden, medicijnen die het afweersysteem beïnvloeden en de nieuwe generatie biologics en biosimilars. Deze laatste geneesmiddelen grijpen in op biologische processen in de cel. Ook middelen om symptomen als diarree, misselijkheid en buikpijn te verhelpen kunnen ingezet worden.
Als de acute fase voorbij is, worden de medicijnen omgezet in medicijnen om de ziekte rustig te houden, de zogenaamde ‘onderhoudsdosis’. Dit kunnen geheel andere medicijnen zijn, of dezelfde als in de acute fase, maar dan meestal in een lagere dosering. Het is belangrijk deze dosis te blijven gebruiken ook al zijn er geen klachten of symptomen.

De toedieningsvorm van de medicatie kan verschillen. Bij tabletten, capsules, injecties en infusen wordt het middel opgenomen in het bloed en komt meestal in het hele lichaam.

De mesalazinepreparaten en budesonide (een corticosteroïd) zijn echter zo gemaakt dat ze voor een groot deel op een specifieke plaats in de darm vrijkomen. Zetpillen en klysma’s worden vaak toegepast wanneer de ontstekingen zich in het laatste deel van de darmen bevinden. Zo kan een middel worden gekozen dat specifiek werkt op de plek waar de ontstekingen zich bevinden. Voorwaarde hiervoor is natuurlijk wel, dat men de locatie van de ontstekingen kent.

Bij deze online apotheek kan je deze medicatie verkrijgen.

Voeding

Patiënten met de ziekte van Crohn zitten vaak vol met vragen omtrent de voeding. Wat mag ik wel eten? Wat niet? Mag ik alcohol drinken?
Vooralsnog bestaat er geen bewijs dat voeding invloed heeft op het ontstaan van de ziekte van Crohn. Aldus zullen Chrohn npatiënten hun voedingswijze niet al te vaak ingrijpend moeten veranderen. De huidige wetenschappelijke inzichten raden geen specifiek dieet aan, uiteraard is een volwaardige en gezonde voeding wel aangeraden. Denk hierbij zeker aan gevarieerde maaltijden met voldoende groenten en fruit (200 gram groenten en 2 stuks fruit per dag).

Afhankelijk van de ziekteactiviteit en/of medicijngebruik zijn er in de voeding soms wel aandachtspunten te benoemen.
Een extra inname van vitamine D en calcium is meestal aangewezen, vooral voor patiënten die met corticoïden worden behandeld, om de botontkalking tegen te gaan die vaak door deze geneesmiddelen wordt veroorzaakt.
Wanneer het laatste uiteinde van de dunne darm sterk is aangetast of werd weggenomen, zijn supplementen van foliumzuur en vitamine B12 noodzakelijk.
Wanneer de patiënt gewoon kan eten, zijn supplementen van zink, magnesium, fosfor en oligo-elementen zelden noodzakelijk. Deze supplementen zijn wél belangrijk voor mensen die enkel kunstmatig via het bloed worden gevoed.

Bij deze online apotheek kan je voedingssupplementen en dergelijke bestellen.

IJzertekort is bij Crohnpatiënten heel frequent. Zij verliezen namelijk veel ijzer door de bloedende letsels, terwijl ze anderzijds minder ijzer opnemen door de uitgebreide letsels in de dunne darm. In de meeste gevallen zijn ijzersupplementen dan ook aangewezen. In zeldzame gevallen moet het ijzer parenteraal (intramusculair) worden toegediend.

Wat men eet, wordt het best bepaald door de zieke zelf, in functie van het klachtenpatroon. Voedingsmiddelen die duidelijk last veroorzaken, kunnen maar beter worden vermeden.
Toch mag niet elke opflakkering van klachten automatisch op rekening worden geschreven van het laatst gegeten voedingsmiddel. Op die manier zou de lijst van “te mijden levensmiddelen” immers te lang worden, met een erg eenzijdig voedingspatroon als gevolg.

Het verloop van de ziekte van Crohn is onvoorspelbaar. Daarnaast ervaart elke patiënt de ziekte anders. Wanneer de ziekte rustig is, vormt eten en drinken meestal geen probleem. Over het algemeen lukt het patiënten uitstekend een bepaald voedingspatroon te creëren waarbij zij zich lekker voelen en weinig klachten hebben. Tijdens opvlammingen die gepaard gaan met klachten zoals buikkrampen en diarree, kan het eten en drinken echter lastiger worden.

Bij een (langdurige) opvlamming van IBD kan advies van een diëtist wenselijk zijn. Een chronische actieve ziekte leidt tot verminderde eetlust en daadwerkelijk minder eten. De voeding wordt minder goed opgenomen, er treedt door bijvoorbeeld diarree een groter verlies op van voedingsstoffen. Met als gevolg een ongewenst gewichtsverlies en tekort aan voedingsbestanddelen. Het verlies van spierweefsel en belangrijke voedingsstoffen moet zo goed mogelijk worden bestreden.

 

Crohn Colitis Ulcerosa Vereniging

Indien u lijdt aan de ziekte van Crohn bestaat steeds de mogelijkheid u aan te sluiten bij Crohn Colitis Ulcerosa Vereniging. Het lidmaatschap bij deze VZW biedt tal van voordelen zoals de mogelijkheid vragen te stellen aan de Medische Adviesraad, het driemaandelijks verkrijgen van het tijdschrift Crohniek, … .

U kan zich hier inschrijven voor deze vereniging

Geneesmiddelen kan je via de online apotheek bestellen.